← บทความทั้งหมด · การเงิน & ราคา
ตั้งราคาขายยังไงไม่ให้ขาดทุน? สูตรคิดต้นทุน + กำไร (พร้อมตัวอย่าง)
ร้านจำนวนมากขายดีแต่ไม่มีกำไร เพราะตั้งราคาจาก "คู่แข่งขายเท่าไร" หรือ "เดาเอา" โดยลืมต้นทุนแฝง การตั้งราคาที่ถูกต้องเริ่มจากรู้ต้นทุนจริงทั้งหมดก่อน แล้วค่อยบวกกำไรที่ต้องการ
ทำไมขายดีแต่ไม่มีกำไร
สาเหตุที่พบบ่อยคือคิดแค่ "ต้นทุนวัตถุดิบ" แล้วบวกกำไร โดยลืมต้นทุนแฝง เช่น ค่าแก๊ส/ไฟ ค่าแพ็กเกจ ค่าส่ง ค่าเสียของ ค่าเวลาตัวเอง และค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม พอรวมจริงแล้วกำไรที่คิดว่าได้อาจหายหมด
สูตรตั้งราคาแบบไม่ขาดทุน
เริ่มจากรวม "ต้นทุนต่อหน่วยทั้งหมด" (วัตถุดิบ + ต้นทุนแฝง + ค่าเวลา) แล้วบวกกำไรที่ต้องการเป็นเปอร์เซ็นต์
ราคาขาย = ต้นทุนรวมต่อหน่วย ÷ (1 − กำไรที่ต้องการเป็นสัดส่วน)
ตัวอย่าง: ต้นทุนรวมต่อจาน 40 บาท อยากได้กำไรขั้นต้น 50% → ราคาขาย = 40 ÷ (1 − 0.5) = 80 บาท (ไม่ใช่ 40 + 50% = 60 ซึ่งจะได้กำไรจริงแค่ 33%)
อย่าลืมต้นทุนแฝงเหล่านี้
ต้นทุนที่มองข้ามบ่อยและกินกำไรเงียบ ๆ:
- ค่าแพ็กเกจ/ถุง/กล่อง และค่าจัดส่ง
- ค่าแก๊ส ไฟ น้ำ ที่ใช้ผลิต
- ของเสีย/ของหมดอายุ (เฉลี่ยต่อหน่วย)
- ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม/บัตร (เช่น 3%)
- ค่าเวลาตัวเอง (ถ้าจ้างคนทำต้องจ่ายเท่าไร)
ถ้าวัตถุดิบขึ้นราคา ทำยังไง
สินค้าอาหารกำไรบางเป็นพิเศษ — ถ้าวัตถุดิบหลักขึ้นเพียง 5 บาท/หน่วย กำไรอาจหายไป 20% ทันที ทางแก้คือทบทวนราคาเป็นระยะ ปรับปริมาณ/เมนู หรือขึ้นราคาอย่างมีเหตุผลพร้อมสื่อสารคุณค่า ไม่ใช่แบกต้นทุนไว้คนเดียวจนขาดทุน
ตั้งราคาที่ลูกค้ายอมจ่าย ไม่ใช่แค่คุ้มทุน
ราคาที่ดีอยู่ระหว่าง "ต้นทุน + กำไรขั้นต่ำ" กับ "คุณค่าที่ลูกค้ารับรู้" ถ้าสินค้าคุณแก้ปัญหาได้ดีหรือมีจุดต่าง ลูกค้ายอมจ่ายแพงกว่าคู่แข่งได้ — อย่าตั้งถูกเกินจนแข่งกันตาย
คำถามที่พบบ่อย
ตั้งราคาขายคิดยังไงให้มีกำไร?
รวมต้นทุนต่อหน่วยทั้งหมด (รวมต้นทุนแฝง) แล้วหารด้วย (1 − อัตรากำไรที่ต้องการ) เช่น ต้นทุน 40 อยากได้กำไร 50% ราคาขาย = 40 ÷ 0.5 = 80 บาท
กำไรขั้นต้นควรตั้งเท่าไร?
ขึ้นกับประเภทธุรกิจ — อาหารมักตั้งกำไรขั้นต้น 60–70% เพื่อเผื่อต้นทุนแฝงและของเสีย ส่วนบริการอาจสูงกว่าเพราะต้นทุนวัตถุดิบต่ำ
ขึ้นราคาแล้วกลัวลูกค้าหนีทำยังไง?
ขึ้นราคาพร้อมสื่อสารคุณค่าหรือปรับสิ่งที่ลูกค้าได้รับ และขึ้นทีละน้อยอย่างสม่ำเสมอ ดีกว่าแบกต้นทุนจนขาดทุนแล้วต้องปิดร้าน